19. feb, 2019

DE WIND 1


Tijdens ons verblijf op la Gomera, het een na kleinste eiland van de Canarische archipel
dat ca 12 miljoen jaar geleden is begonnen om zich uit de Atlantische Oceaan omhoog te stuwen (de laatste 2 miljoen jaar zonder vulkanische werking), maakten we prachtige wandeltochten waarvan vooral de tochten op ongeveer 600 - 700 meter hoogte met wijdse vergezichten over de Atlantic aan de ene kant en het berglandschap aan de andere kant, ons het beste bevielen. De ruwe zandpaden kronkelen er glooiend door het robuuste landschap. De verrassende afwisseling verlicht aanzienlijk het vele dalen en stijgen: omhullende bossages, struikgewas, rotsige bergwanden en steenformatie's met open stukken waar zon, wind en zeezicht, het panorama van de bergen en hun baranco's ware verademing brengen.

Op een ochtend kozen we voor een van de wandelroute's langs de noord-westkust in de nabijheid van Tazo (van zo'n 12 km met een geleidelijke stijging van 730 meter). Het was een uitzonderlijke dag aangezien windkracht 7 tot 8 over het eiland raasde maar dit weerhield ons niet om op stap te gaan; de lauwwarme temperatuur was bijzonder aangenaam. De tocht begon over een pad langs een bergwand met aan de andere kant van het pad een ravijn. We liepen naast elkaar en hadden de wind vanuit het zuidoosten in onze rug. Het onverwacht voortgestuwd worden door deze zuidooster wind was in eerste instantie een opwindende sensatie maar toen het pad grotere bochten maakte en de windstoten heftiger werden, moesten we beter letten op wat er dankzij hun onweerstaanbare kracht onverwacht gebeuren kon. Vooral in de bochten vingen we de volle wind. Omdat ik licht van gewicht ben en mijn losjes over mijn rug hangende rugzak ook licht is, ontstond er bij mij een 'luchtballon effect'. Zo nu en dan werd ik letterlijk opgetild en richting het ravijn geblazen. Mijn kleine rugzak hield ik met mijn rechterhand strak tegen mijn rug getrokken om het wegblazen te verminderen. Met mijn linkerhand hield ik mij vast aan de band van A.'s rugzak, met als neveneffect dat dit ten goede kwam aan zíjn windgevoeligheid. Zolang ik zo schuinachter naast hem bleef lopen, brak ik iedere windstoot die tegen zijn rugzak aansloeg en zijn romp steeds met een ruk een kwartslag naar rechts deed draaien. Het bleek de juiste manier te zijn om elkaar enigszins in balans te houden en onszelf, inspelende op de toonaangevende willekeur van de wind, over te geven aan deze buitengewoon grillige natuurkracht. We wisten dat alles goed zou gaan zolang we maar dicht langs de bergwand rechts van ons zouden blijven lopen. En het ging goed. De wind joeg voort en wij lieten ons (elkaar in balans houdend) vol vertrouwen voorwaarts duwen.

Tijdens onze rit richting de wandelroute zagen we op de wegen vanuit de auto al, hoezeer de wind gruis en lagen zand kan doen opstuiven, brokken aarde losbreekt en klein en groot gesteente van hun plaats doet rollen. Ook bij stevige regenbuien gebeurt dit. Overal zie en beleef je de reagerende zwaartekracht van de aarde temidden van het spel der elementen. Het is eigen aan een vulkanisch eiland dat je rijkelijk wordt omgeven door vele aardlagen en gesteenten die gedurende eeuwen in, over en op elkaar zijn gaan schuiven, al dan niet begroeid met planten en bomen. We zien dan ook vrijwel dagelijks wegwerkers aan de gang met bezems, schoppen, kruiwagens en soms een shovel. Een noodzakelijk en voor hier zeer karakteristiek ambacht, dat gezien de oplopende temperatuur alleen in de ochtenduren wordt uitgevoerd (uitgezonderd noodgevallen). 'Ons' prachtige la Gomera wordt fantastisch goed door de Gomeranos onderhouden en onder Unesco's vleugels beschermd, wat ons inmiddels voor de zesde keer heeft gemotiveerd om er in de winter een periode te verblijven.

Aangezien ons wandelpad ons langs steile bergwanden en begroeide berghellingen leidde, hadden ook wij te maken met het opstuivende zand en grind en met rollende gesteente en afgebroken rotsblokken. Aan de verse sporen die ónder de neergevallen brokken steen doorliepen en aan de achtergebleven verse aardeplekken boven ons, konden we aflezen dat de stenen recent door de windkracht waren losgeraakt en verplaatst. Gelukkig werden we er niet door geraakt, wat eigenlijk een wonderlijk fenomeen is. Want door wie of wat worden we onderweg-zijnde met de auto of te voet, beschermd? Het hele eiland bestaat eigenlijk uit op elkaar rustend of uit op elkaar gestapeld gesteente, met name de muren van huizen en gebouwen en de zo'n anderhalve meter hoge muren langs gevaarlijke haarspeldbochten van hoofdwegen zijn zo gebouwd. Het gesteente is vast en zwaar van structuur, veelal in de kleuren antraciet en zwart. Maar langs de twee GM's (de GoMera highway's) is de structuur van de hoge bergwanden zeer bros. De aardlagen van deze wanden zijn met grof geweld weggegraven en, meegaande met de bestaande vormen van het gebergte en de geleiding van de weg, steil geschraapt met een prachtig kleurrijke doorsnede van de warme, zeer vuurverwante tinten oker-, oranje- en roodbruin als organisch-kunstzinnig resultaat. Deze hoge steile wanden zijn her en der door grote netten van stevig flexibel ijzergaas omspannen, zodat de reikwijdte van het vallend gesteente zo begrensd als mogelijk blijft. Wanneer je een stukje steen tussen je vingers houdt voelt het verrassend licht aan, het lijkt op gekleurd leem waarvan de brosse structuur met gemak te verpulveren is. Tijdens onze wandeling hebben we eigenlijk alleen maar last gehad van wat zand en gruis in onze haren en knepen we onze ogen met regelmaat stijfdicht.

Op de terugweg bleek de wind niet gedraaid te zijn, we liepen met de daarbij passende sensatie voluit in de tegenwind. We konden ons nu laten drágen in een schijnbaar voorwaarts vallen, daarbij heerlijk leunend op de ons tegemoetblazende windkracht. Ik ervaarde hoe de wind langs alle omtrekken van mijn lijf blies en ik als het ware werd schoongeveegd. Een magisch schoonmaakproces dat niet voor niets door de hele natuur om ons heen plaats vond en een groot gevoel van opluchting bij me teweeg bracht. Niet alleen het alom krachtig vertegenwoordigde aarde-element, ook de onstuimige en eindeloos lijkende Atlantic onderging een transitie die door de wind in gang was gezet.

YLC J